Lấy Ý Kiến Cộng Đồng Khi Lập Quy Hoạch 1/500: Ai Phải Làm, Lấy Ai, Bao Giờ Hoàn Thành?

Lấy ý kiến cộng đồng là một trong những bước bắt buộc trong quy trình lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Đây không chỉ là thủ tục pháp lý mà còn là điều kiện tiên quyết để hồ sơ quy hoạch được thẩm định và phê duyệt. Nếu bỏ sót hoặc thực hiện sai hình thức, toàn bộ hồ sơ có thể bị trả lại, gây chậm tiến độ dự án đầu tư hàng tháng trời.

Bài viết này tổng hợp đầy đủ quy định pháp luật hiện hành về việc lấy ý kiến cộng đồng khi lập quy hoạch chi tiết 1/500, bao gồm: ai phải tổ chức, lấy ý kiến của ai, thực hiện theo hình thức nào, trong bao lâu và hoàn thiện hồ sơ ra sao.

1. Cơ Sở Pháp Lý: Lấy Ý Kiến Cộng Đồng Có Bắt Buộc Không?

Điều 37 Luật 47/2024/QH15 — Điều khoản nền tảng

Quy định trực tiếp điều chỉnh việc lấy ý kiến khi lập quy hoạch chi tiết 1/500 hiện nay là Điều 37, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn số 47/2024/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025). Điều này quy định rõ trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến, đối tượng được lấy ý kiến, hình thức, thời gian và nghĩa vụ tiếp thu, giải trình.

Ngoài ra, các văn bản pháp lý liên quan bao gồm:

• Nghị định số 178/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ — quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, trong đó có quy trình lập quy hoạch chi tiết và thủ tục lấy ý kiến trước khi nộp hồ sơ thẩm định.
• Luật số 144/2025/QH15 — Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
• Nghị định số 145/2025/NĐ-CP — quy định phân định thẩm quyền chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn.
• Thông tư số 16/2025/TT-BXD và Thông tư số 43/2025/TT-BXD của Bộ Xây dựng — hướng dẫn chi tiết thành phần hồ sơ và trình tự thực hiện.

Như vậy, lấy ý kiến cộng đồng khi lập quy hoạch chi tiết 1/500 là bắt buộc theo quy định pháp luật, không có ngoại lệ nào được miễn hoàn toàn đối với loại quy hoạch này.

Trường hợp được miễn hoặc rút gọn lấy ý kiến cộng đồng

Luật 47/2024/QH15 có đơn giản hóa một số trường hợp so với luật cũ, nhưng việc miễn lấy ý kiến cộng đồng chỉ áp dụng cho nhiệm vụ quy hoạch chung của thành phố, thị xã, huyện và khu chức năng (trừ đô thị mới, thị trấn và xã) — không áp dụng cho quy hoạch chi tiết 1/500.

Trường hợp duy nhất có thể không phải lấy ý kiến cộng đồng dân cư là khi chưa hết thời gian lấy ý kiến mà đã nhận đầy đủ ý kiến — khi đó cơ quan tổ chức lập quy hoạch được phép thực hiện các bước tiếp theo mà không cần chờ hết thời hạn (khoản 7 Điều 37 Luật 47/2024/QH15).

2. Ai Là Chủ Thể Phải Tổ Chức Lấy Ý Kiến?

Cơ quan, tổ chức tổ chức lập quy hoạch

Theo khoản 1 Điều 37 Luật 47/2024/QH15, trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến thuộc về cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch. Đối với quy hoạch chi tiết 1/500, tùy loại dự án mà chủ thể này có thể là:

• UBND cấp xã (sau khi áp dụng chính quyền địa phương 02 cấp theo Nghị định 145/2025/NĐ-CP) đối với các quy hoạch chi tiết thuộc địa bàn quản lý.
• Chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng khi được giao lập quy hoạch chi tiết cho khu vực dự án của mình.

Ngoài ra, cơ quan thẩm định quy hoạch cũng có trách nhiệm lấy ý kiến trong quá trình thẩm định (điểm b khoản 1 Điều 37).

Tổ chức tư vấn lập quy hoạch

Tổ chức tư vấn lập quy hoạch — đơn vị trực tiếp soạn thảo đồ án — có trách nhiệm phối hợp với cơ quan tổ chức lập quy hoạch trong toàn bộ quá trình lấy ý kiến, bao gồm việc chuẩn bị tài liệu trưng bày, tổng hợp và giải trình các ý kiến nhận được.

3. Ai Là Đối Tượng Phải Được Lấy Ý Kiến?

Điều 37 khoản 2(a) Luật 47/2024/QH15 quy định, đối với quy hoạch chi tiết (bao gồm quy hoạch 1/500), đối tượng cần lấy ý kiến gồm cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, chuyên gia và cộng đồng dân cư có liên quan. Cụ thể:

Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức, chuyên gia có liên quan

Đây là nhóm đối tượng được lấy ý kiến theo hình thức văn bản. Tùy quy mô và tính chất dự án, có thể bao gồm:

• Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Giao thông Vận tải, Sở Quy hoạch — Kiến trúc (nếu có).
• UBND cấp xã và các đơn vị hành chính lân cận chịu ảnh hưởng.
• Ban Quản lý Khu công nghiệp, Khu kinh tế (nếu khu vực quy hoạch liên quan đến khu chức năng).
• Các chuyên gia độc lập được mời tham gia hội đồng thẩm định.

Cộng đồng dân cư có liên quan

Đây là nhóm đối tượng thứ hai, không kém phần quan trọng. “Cộng đồng dân cư có liên quan” trong quy hoạch chi tiết 1/500 bao gồm:

• Người dân đang sinh sống, làm việc trong phạm vi ranh giới khu vực lập quy hoạch.
• Người dân tại các khu vực tiếp giáp, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc triển khai quy hoạch (về hạ tầng, giao thông, thoát nước, bóng đổ công trình…).

Trình tự, thủ tục lấy ý kiến cộng đồng dân cư thực hiện theo quy định về việc Nhân dân tham gia ý kiến quy định tại pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (khoản 7c Điều 37).

4. Hình Thức Và Thời Gian Tổ Chức Lấy Ý Kiến

Đối với cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và chuyên gia

Theo khoản 6 Điều 37 Luật 47/2024/QH15, hình thức thực hiện là gửi hồ sơ để đối tượng nghiên cứu và có ý kiến bằng văn bản. Các cơ quan, tổ chức và chuyên gia được yêu cầu phải phản hồi bằng văn bản trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.

Đối với cộng đồng dân cư

Theo khoản 7a Điều 37 Luật 47/2024/QH15, việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư được thực hiện bằng một, một số hoặc kết hợp các hình thức sau:

• Gửi hồ sơ, tài liệu để người dân nghiên cứu và có ý kiến bằng văn bản.
• Niêm yết, trưng bày tại nơi công cộng (như UBND phường/xã, nhà văn hóa khu dân cư, bảng thông tin công cộng…) để tiếp nhận ý kiến người dân.
• Các hình thức khác theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (ví dụ: họp lấy ý kiến cộng đồng, đăng tải trên cổng thông tin điện tử UBND cấp xã…).

Trong thực tế, hầu hết các dự án hiện nay kết hợp cả ba hình thức trên để đảm bảo tính công khai và đủ điều kiện tiếp nhận ý kiến từ nhiều phía.

Thời gian lấy ý kiến — thay đổi quan trọng so với luật cũ

Đây là điểm thay đổi đáng chú ý nhất của Luật 47/2024/QH15 so với Luật Quy hoạch đô thị 2009. Theo khoản 7b Điều 37:

Thời gian lấy ý kiến cộng đồng dân cư ít nhất là 20 ngày và không quá 30 ngày kể từ ngày công khai nội dung lấy ý kiến.

Trước đây (theo Luật 2009), thời gian tối thiểu là 15 ngày đối với cơ quan và 30 ngày đối với tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư. Quy định mới thống nhất một khung thời gian duy nhất và có giới hạn tối đa (không quá 30 ngày), giúp kiểm soát tiến độ tốt hơn.

Lưu ý đặc biệt: Nếu chưa hết 20 ngày mà đã nhận đầy đủ ý kiến của cộng đồng dân cư, cơ quan tổ chức lập quy hoạch được phép thực hiện các bước tiếp theo ngay mà không cần chờ đủ thời hạn tối thiểu.

5. Hồ Sơ Và Báo Cáo Tổng Hợp Ý Kiến

Tài liệu cần chuẩn bị để lấy ý kiến

Trong quá trình lấy ý kiến, hồ sơ cần được công khai và gửi đến các đối tượng liên quan thường bao gồm:

• Bản đồ quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500 thể hiện ranh giới, lô đất, các chỉ tiêu sử dụng đất.
• Bản vẽ kiến trúc cảnh quan, thiết kế đô thị thể hiện tổ chức không gian, chiều cao, khoảng lùi công trình.
• Bản vẽ quy hoạch hạ tầng kỹ thuật (giao thông, cấp thoát nước, điện, viễn thông).
• Thuyết minh quy hoạch tóm tắt mục tiêu, tính chất khu vực, các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật chủ yếu.
• Quy định quản lý theo quy hoạch (dự thảo).

Toàn bộ tài liệu trưng bày cần được thể hiện rõ ràng, dễ hiểu để người dân không chuyên môn cũng có thể nắm bắt nội dung và đưa ra ý kiến.

Cách lập báo cáo tổng hợp tiếp thu, giải trình ý kiến đúng chuẩn

Sau khi kết thúc thời gian lấy ý kiến, cơ quan tổ chức lập quy hoạch (phối hợp với tổ chức tư vấn) phải lập Báo cáo tổng hợp tiếp thu, giải trình ý kiến — đây là văn bản bắt buộc thuộc thành phần hồ sơ trình thẩm định.

Theo khoản 8 Điều 37 Luật 47/2024/QH15, nội dung báo cáo phải đáp ứng các yêu cầu sau:

• Tổng hợp đầy đủ tất cả ý kiến nhận được từ cơ quan, tổ chức, chuyên gia và cộng đồng dân cư.
• Phân loại từng ý kiến theo nội dung (về sử dụng đất, hạ tầng, kiến trúc, môi trường…).
• Nêu rõ từng ý kiến được tiếp thu hay không tiếp thu, và lý do cụ thể cho mỗi trường hợp không tiếp thu.
• Thể hiện rõ nội dung quy hoạch đã được điều chỉnh, hoàn thiện trên cơ sở ý kiến được tiếp thu.
• Báo cáo phải được công bố công khai theo quy định (khoản 8 Điều 37).

Lỗi phổ biến khiến hồ sơ bị cơ quan nhà nước yêu cầu thực hiện lại

Qua thực tế triển khai, một số lỗi thường gặp khiến bước lấy ý kiến bị đánh giá không đạt hoặc phải làm lại:

1. Thời gian lấy ý kiến không đủ 20 ngày — thường do nhầm lẫn với quy định cũ (15 ngày).
2. Chỉ niêm yết tại UBND mà không thông báo rộng rãi đến người dân trong khu vực, khiến ý kiến thu thập được không đại diện.
3. Hồ sơ trưng bày thiếu bản vẽ hoặc tài liệu mô tả không đầy đủ, người dân không có đủ thông tin để góp ý.
4. Báo cáo tiếp thu giải trình sơ sài, không phân tích rõ lý do không tiếp thu từng ý kiến.
5. Thiếu xác nhận của UBND cấp xã về việc đã niêm yết công khai theo đúng thời gian và địa điểm quy định.
6. Không đăng tải nội dung lên cổng thông tin điện tử (đối với các địa phương yêu cầu).
7. Thực hiện lấy ý kiến sau khi đã nộp hồ sơ thẩm định thay vì thực hiện trước — vi phạm trình tự theo Nghị định 178/2025/NĐ-CP.

6. Dịch Vụ Lập Quy Hoạch Chi Tiết 1/500 Của Trường Lũy

Lấy ý kiến cộng đồng là một bước không thể tách rời trong quy trình lập quy hoạch chi tiết 1/500. Việc thực hiện đúng bước này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thẩm định và phê duyệt toàn bộ đồ án.

Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Trường Lũy cung cấp dịch vụ lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 trọn gói, bao gồm toàn bộ các bước theo đúng quy định tại Luật 47/2024/QH15, Luật 144/2025/QH15, Nghị định 178/2025/NĐ-CP, Nghị định 145/2025/NĐ-CP và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Xây dựng. Trong đó, bước lấy ý kiến cộng đồng được đội ngũ Trường Lũy thực hiện bài bản, đảm bảo đúng hình thức, đủ thời gian và hoàn chỉnh báo cáo tiếp thu, giải trình theo yêu cầu của cơ quan thẩm định.

7. Câu Hỏi Thường Gặp & Kết Luận

Câu 1: Quy hoạch 1/500 có bắt buộc lấy ý kiến cộng đồng không?

Có. Đây là yêu cầu bắt buộc theo khoản 1 và khoản 7 Điều 37 Luật 47/2024/QH15.

Câu 2: Thời gian lấy ý kiến cộng đồng là bao lâu?

Tối thiểu 20 ngày, tối đa không quá 30 ngày kể từ ngày công khai nội dung (khoản 7b Điều 37 Luật 47/2024/QH15). Lưu ý: quy định cũ 15 ngày đã không còn hiệu lực.

Câu 3: Ai chịu trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến?

Cơ quan hoặc chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch; tổ chức tư vấn phối hợp thực hiện.

Câu 4: Cần lấy ý kiến của những ai?

Cả hai nhóm: (1) cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, chuyên gia có liên quan — trả lời bằng văn bản trong 15 ngày; và (2) cộng đồng dân cư có liên quan — thông qua niêm yết, gửi hồ sơ và các hình thức dân chủ cơ sở.

Câu 5: Nếu lấy ý kiến sai quy định thì hậu quả là gì?

Hồ sơ sẽ bị cơ quan thẩm định trả lại, yêu cầu thực hiện lại bước lấy ý kiến, gây chậm tiến độ toàn dự án.

—————

Liên hệ Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Trường Lũy

Nếu bạn đang cần lập quy hoạch chi tiết 1/500 và muốn đảm bảo toàn bộ quy trình — bao gồm bước lấy ý kiến cộng đồng — được thực hiện đúng pháp luật, hãy liên hệ với Trường Lũy để được tư vấn cụ thể theo từng dự án.